Tuzak

İnsanın en zor kabullenebildiği hayalkırıklıkları kendisiyle, özellikle bedeniyle ilgili olanlar. Herkes zaman zaman kendisini değersiz hissetse de çoğumuz o ergen güvensizliğini bir yerlerde asılı bırakıp içten içe kendimizi seviyoruz aslında. Tam da bu noktada bedenlerimizin ihanetine uğramak azap verici olmalı. Hızla ve coşkuyla koşarken dalağınıza saplanan o ağrıyı düşünün. Şaşırsanız da, inkar da etseniz geçmez ve size bağırarak ”yavaşla” der. Bu kazığı beklemiyorsunuzdur.

Yakın zamanda Pratik Anne, bloğunda sağlıklı beslenme ve spor yolunda attığı adımları paylaştı. Tüm önerileriyle hemfikirim. Ancak şöyle bir N.ytimes makalesine rastladım ki, dikkatinizi çekiştirmeden edemedim.

Yazı oldukça uzun. Zamanı olmayanlar için işin özü şu: bazen ne yaparsanız yapın, vücudunuz size ihanet edebilir, tuzaklar kurabilir. İş sağlıklı bir ağırlığa ulaşmaya geldiğinde ciddi bir izlek bağımlılığı (oyy path dependence yani) var. Ne yazık ki, bir kere şişmanlarsanız, ne yaparsanız yapın, şişman kalma olasılığınız çok yüksek.

Neden? Bugüne kadar hepimiz ani diyet-spor programlarına karşı vücudun savunmaya geçtiğini, metabolizmanın yavaşladığını duymuşuzdur. İşte bu makalede bu konuda yapılan bir araştırma tartışılıyor. Sonuçlara göre güzel bir beslenme ve spor programına tabi tutulan kişiler program bittikten kısa süre sonra -belli bir devam programı uygulasalar da- verdikleri kiloları tekrar alıyorlar. Bu kişilerde açlığı ve kilo alımını yöneten birçok hormon, kontrol grubuna göre artmış bulunuyor ve bu artış yıllarca aynen devam ediyor. 60-70 kilo vermiş kişilerin metabolizmaları o kadar yavaşlıyor ki, bir insanın 100 kalori harcayarak yaptığı bir aktivitede ancak 80 kalori harcayabiliyorlar. Bu da demek oluyor ki, eriştikleri kiloyu koruyabilmek için bile çok sınırlı beslenme rejimleri uygulayıp (günde 1000 kalori) günde 1,5-2 saat egzersiz yapmaları gerekiyor. Makalede böyle bir çiftin hayatından örnekler veriliyor.

Araştırmalar iki konuda henüz yetersizler: 1) Vücut kaç kilo aldıktan ve ne kadar zamandan sonra bu savunma mekanizmasını geliştiriyor? 2) Çok uzun zamana yayılan yavaş kilo verme programlarında da aynı mekanizma tetikleniyor mu? Bunlar önemli sorular. Büyük ihtimalle 5-10 kilo fazlanız varsa, bunu 1 yıl gibi bir sürede yavaş yavaş verirseniz aynı tepkiyi vermeyecek vücudunuz. Ama eşik nerede araştırılması gerekiyor.

Bedenlerimizle ilgili herşey beni büyülüyor. Bu kadar kırılgan ve komplike bir mekanizmanın çoğunlukla hatasız işlemesi hayret verici. Ama bazen mağara adamı atalarımızdan kalma tuzaklar da kuruyor bedenlerimiz. Bu bilgiyi alıp cebimize koyarsak belki kendi eşiklerimizi geçmemeye gayret ederiz ve de yetiştirmekten sorumlu olduğumuz minik bedenlere güzel beslenme alışkanlıkları kazandırmamızın önemini bir kez daha idrak ederiz.

Etiketler

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: